ICM – Intensive Case Management

” Intensieve outreach voor het opvolgen van personen met een alcoholafhankelijkheid ”

Een deel van de patiëntgroep die te kampen heeft met een alcoholafhankelijkheid bestaat uit personen die heel wat complexe problemen vertonen op sociaal/psychiatrisch gebied. Bovendien maakt een significant deel van deze mensen disproportioneel gebruik van psychiatrische en andere ziekenhuisdiensten. Dit impliceert een aanzienlijke maatschappelijke kost en heeft ook uitgesproken negatieve effecten op de patiënten in kwestie waardoor deze mogelijks in een vicieuze cirkel van opnames, verlieservaringen en stigma verzeild geraken.

Om een antwoord op deze complexe problematiek te kunnen bieden is er sinds januari 2011 een pilootproject intensieve outreach gestart in drie psychiatrische ziekenhuizen in de Gentse regio.

Intensive casemanagement kan omschreven worden als een vorm van outreachende, laagdrempelige, intensieve en geïndividualiseerde hulp, waarbij een hulpverlener gedurende een bepaalde periode instaat voor de opvolging en coördinatie van het hulpverleningsproces bij een beperkt aantal patiënten. De behandeling van een afhankelijkheidsproblematiek ligt niet exclusief op “genezen”, maar ook op “harm reduction”. Het hulpverleningsproces zal zich niet alleen concentreren op de afhankelijkheidsproblematiek maar ook op belangrijke resocialisatiepijlers zoals context en omgeving, werk en vrije tijd, financiën, woonst, zingeving en het continueren van voorgaande.
Het verschil met de reeds bestaande nazorg en hervalpreventieprogramma’s is het gegeven dat er in het ICM project een zeer intensieve, outreachende en een langdurigere op-maat vorm van nazorg in de thuissituatie van de patiënt wordt voorzien na ontslag. In de bestaande nazorg, ontslagmanagement en hervalpreventieprogramma’s ligt het accent vooral op de voorbereiding naar ontslag toe en contacten in de ziekenhuissituatie. Sporadisch wordt outreach voorzien, maar niet op een gestructureerde basis.

Naast resocialisatie is het de bedoeling om herval en heropnames te kunnen voorkomen en/of te beperken en een ononderbroken vorm van presentie en zorg te kunnen aanbieden die het maatschappelijk functioneren kan bevorderen. Hierbij wordt enerzijds empowerment nagestreefd, maar anderzijds rekening gehouden met de tijd die de patiënt nodig heeft om te integreren in de maatschappij. De duurtijd van de opvolging bedraagt een termijn van circa 1 jaar, maar kan individueel bekeken zo nodig worden verlengd.

Afhankelijk van zijn/haar noden en behoeften zal er een geïndividualiseerd netwerk van intra- en extrapsychisch gelieerde diensten rond de patiënt worden opgezet. Daarnaast wordt er een gedegen hervalpreventie en – interventieplan met de patiënt opgezet. Eén van de valkuilen van het intensive casemanagement kan de afhankelijkheid van de patiënt zijn van de diensten die de intensive casemanager aanbiedt. Dit is echter niet de bedoeling. De casemanager zal maximaal empowerment nastreven, zonder dat de kwaliteit van leven hierbij in het gedrang komt.

Naast de samenwerkingsverbanden in het netwerk is het belangrijk dat de casemanagers zich kunnen beroepen op theoretische kaders om hun acties te funderen en af te toetsen. Voor het pilootproject gebruiken we het motivationeel model, het strenghts model en de presentietheorie. Er worden eveneens maandelijkse inter- en supervisiemomenten voorzien voor de casemanagers.

Verandering in het drinkpatroon worden niet zozeer gezien worden als “uitkomst”. Wat wel als meetbare doelstelling wordt gezien, is enerzijds een verhoging van de kwaliteit van leven en een vermindering van het aantal ligdagen.

Meer informatie kan u opvragen bij de Opname- en behandelafdeling voor afhankelijkheidsproblematiek (alcohol en/of medicatie) Opname 3, via het onthaal van het ziekenhuis-Campus Sint-Alfons T 09 243 55 55.